Jan Wyżykowski – odkrywca polskiej miedzi

Tyle człowiek jest wart,
ile osiągnie i ile po sobie zostawi.

Prof. Julian Aleksandrowicz
Lekarz-humanista

Mówi się, że odkrycia nie mają jednego ojca – jest w tym wiele prawdy. Pierwsze prace związane z poszukiwaniem złóż rud miedzi datują się od końca XIX w. Początkowo uważano, że w naszym regionie nie ma „wielkiej miedzi”. Był jednak człowiek, który miał swoją koncepcję i uważał, że należy prowadzić poszukiwania na północ od Wrocławia. Był to prof. Józef Zwierzycki z Uniwersytetu Wrocławskiego. Ta teoretyczna koncepcja profesora stała się podstawą do rozpoczęcia prac poszukiwawczych. W 1951 r. program badań poszukiwawczych rud miedzi opracował Jan Wyżykowski, a następnie rozpoczął jego realizację. W 1957 r. jego upór i starania zostały nagrodzone.

JanW

Jan Wyżykowski urodził się 31 marca 1917 r. w Haczowie, małej wsi na Podkarpaciu. Miał dziesięcioro rodzeństwa. Wyróżniał się inteligencją, uporem i wytrwałością. Po maturze podjął studia teologiczne, które przerwała wojna. Po wojnie zmienił swoje plany na przyszłość i do seminarium już nie wrócił. Rozpoczął studia na Wydziale Górniczym AGH a podczas wakacji pracował w kopalniach. Już po studiach związał się z Państwowym Instytutem Geologicznym, gdzie tworzono właśnie dział rud. Tam prowadził badania a wyniki zawarł w opracowaniach „O występowaniu miedzi w niecce śródsudeckiej oraz wstępnych pracach poszukiwawczych za rudami w latach 1953-1954.” Poszukiwania miedzi jednak się przeciągały, kolejne odwierty badawcze nie dawały rezultatów. Na sukces trzeba było cierpliwie czekać. Jednak wreszcie, 23 marca 1957 r., w otworze wiertniczym o symbolu Sieroszowice IG-1 (w obecnej systematyce S-1) stwierdzono okruszcowanie miedzią. Zostało to potwierdzone otworem w Lubinie. W oparciu o 24 otwory dr inż. Jan Wyżykowski sporządził i przedłożył 4 kwietnia 1959 r. pierwszą dokumentację geologiczną złoża o nazwie Lubin-Sieroszowice o powierzchni 175 km2.

Jan Wyżykowski po odkryciu stulecia, nadal pracował w Instytucie Geologicznym. Odszedł nagle mając zaledwie 57 lat. Dla uczczenia jego pamięci w Lubinie powstał pomnik w parku jego imienia (na zdjęciu) a na terenie ZG Lubin, Edward Rippel zorganizował Muzeum Ziemi Lubińskiej im. Jana Wyżykowskiego, które prowadzone jest przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Lubińskiej.

Przygotowano na podstawie:

  1. Folta B., Tadeusz Zastawnik – Człowiek Polskiej Miedzi, Lubin-Wrocław 2012
  2. Folta B., Tadeusz Zastawnik – Człowiek Polskiej Miedzi, Wyd. PALMApress, Wrocław 2004
  3. Red. Kijewski P., Kronika Polskiej Miedzi, CBPM CUPRUM Sp. z o.o., Wrocław 2005